Tối ưu Windows 11: Loại bỏ bloatware để máy chạy mượt mà

Giới thiệu: Tạm biệt bloatware, chào đón Windows 11 mượt mà

Windows 11 mang đến giao diện mới mẻ và nhiều tính năng hiện đại, nhưng đi kèm với đó là một lượng lớn các ứng dụng cài đặt sẵn mà bạn có thể không bao giờ dùng đến – hay còn gọi là bloatware. Những ứng dụng này không chỉ chiếm dung lượng lưu trữ mà còn tiêu tốn tài nguyên hệ thống, khiến máy tính của bạn hoạt động chậm chạp và kém hiệu quả. Trong bài viết này, The Blogs News sẽ hướng dẫn bạn cách loại bỏ bloatware trong Windows 11 một cách an toàn và hiệu quả, giúp tối ưu hóa hiệu suất máy tính của bạn.

Bloatware là gì và tác hại của chúng đối với máy tính?

Bloatware là thuật ngữ dùng để chỉ các phần mềm, ứng dụng được nhà sản xuất hoặc nhà cung cấp hệ điều hành cài đặt sẵn trên thiết bị của bạn, thường là không cần thiết hoặc ít được sử dụng. Chúng có thể là các ứng dụng quảng cáo, trò chơi, phần mềm dùng thử hoặc các tiện ích mà bạn không có nhu cầu.

Tác hại của bloatware bao gồm:

• Giảm hiệu suất hệ thống: Bloatware chạy ngầm, tiêu tốn RAM và CPU, làm chậm quá trình khởi động và hoạt động tổng thể của máy tính.
• Chiếm dụng dung lượng lưu trữ: Mỗi ứng dụng bloatware đều chiếm một phần dung lượng ổ đĩa, đặc biệt là trên các thiết bị có bộ nhớ hạn chế.
• Tiêu hao pin: Các ứng dụng chạy ngầm cũng góp phần làm giảm thời lượng pin của laptop.
• Rủi ro bảo mật: Một số bloatware có thể thu thập dữ liệu người dùng hoặc mở ra các lỗ hổng bảo mật tiềm ẩn.

Các phương pháp tắt bloatware trong Windows 11 hiệu quả

1. Gỡ cài đặt thủ công qua ứng dụng Settings

Đây là cách đơn giản và an toàn nhất để loại bỏ các ứng dụng không mong muốn. Windows 11 cho phép bạn gỡ cài đặt hầu hết các ứng dụng của bên thứ ba và một số ứng dụng mặc định của Microsoft.

• Bước 1: Mở ứng dụng Settings bằng cách nhấn tổ hợp phím Windows + I hoặc tìm kiếm “Settings” trong Start Menu.
• Bước 2: Chọn mục Apps từ menu bên trái, sau đó chọn Installed apps.
• Bước 3: Cuộn qua danh sách các ứng dụng đã cài đặt. Tìm ứng dụng bạn muốn gỡ, nhấp vào biểu tượng ba chấm bên cạnh tên ứng dụng và chọn Uninstall. Xác nhận lại khi được hỏi.

Lặp lại quá trình này cho tất cả các ứng dụng bloatware mà bạn muốn loại bỏ. Lưu ý rằng một số ứng dụng hệ thống của Microsoft sẽ không có tùy chọn “Uninstall”.

2. Sử dụng PowerShell để gỡ bỏ ứng dụng mặc định

Đối với những ứng dụng mặc định của Windows 11 mà không thể gỡ qua Settings, bạn có thể sử dụng PowerShell. Phương pháp này đòi hỏi sự cẩn thận vì việc gỡ bỏ sai ứng dụng có thể ảnh hưởng đến hoạt động của hệ thống.

• Bước 1: Mở PowerShell với quyền quản trị viên. Nhấn Windows + X, sau đó chọn Windows Terminal (Admin). Trong Terminal, chọn PowerShell.
• Bước 2: Để xem danh sách tất cả các ứng dụng đã cài đặt, nhập lệnh sau và nhấn Enter:

  Get-AppxPackage -AllUsers | Select Name, PackageFullName

  Bạn sẽ thấy một danh sách dài các ứng dụng. Tìm tên ứng dụng mà bạn muốn gỡ (ví dụ: “Microsoft.ZuneVideo” cho ứng dụng Phim & TV).

• Bước 3: Để gỡ một ứng dụng cụ thể, sử dụng lệnh sau (thay PackageFullName bằng tên đầy đủ của gói ứng dụng bạn tìm thấy ở bước 2):

  Get-AppxPackage PackageFullName | Remove-AppxPackage

  Ví dụ, để gỡ ứng dụng Phim & TV:

  Get-AppxPackage *ZuneVideo* | Remove-AppxPackage

Hãy chắc chắn rằng bạn biết chính xác mình đang gỡ ứng dụng nào để tránh làm hỏng hệ thống.

3. Tắt ứng dụng khởi động cùng Windows

Nhiều ứng dụng tự động khởi động cùng Windows, làm chậm quá trình khởi động và tiêu tốn tài nguyên ngay từ đầu. Bạn có thể quản lý chúng qua Task Manager.

• Bước 1: Mở Task Manager bằng cách nhấn Ctrl + Shift + Esc hoặc nhấp chuột phải vào Start button và chọn Task Manager.
• Bước 2: Chuyển đến tab Startup apps.
• Bước 3: Duyệt qua danh sách các ứng dụng. Đối với những ứng dụng không cần thiết phải khởi động cùng hệ thống, nhấp chuột phải vào chúng và chọn Disable.

Bạn sẽ thấy cột “Startup impact” cho biết mức độ ảnh hưởng của ứng dụng đến thời gian khởi động. Ưu tiên tắt những ứng dụng có “High” impact.

4. Sử dụng công cụ của bên thứ ba (nếu cần)

Nếu bạn muốn một giải pháp toàn diện hơn hoặc không thoải mái với PowerShell, có một số công cụ của bên thứ ba được thiết kế để giúp loại bỏ bloatware và tối ưu hóa Windows. Một số cái tên phổ biến như O&O ShutUp10++ (cũng hoạt động tốt trên Windows 11) hoặc CCleaner (với tính năng gỡ cài đặt). Tuy nhiên, hãy luôn tải xuống từ nguồn đáng tin cậy và đọc đánh giá trước khi sử dụng.

Những lưu ý quan trọng khi tắt bloatware

Để đảm bảo an toàn cho hệ thống của bạn, hãy ghi nhớ những điều sau:

• Không gỡ các ứng dụng hệ thống quan trọng: Tránh gỡ các ứng dụng như Microsoft Store, Windows Security, Cortana (nếu bạn vẫn dùng), hoặc các thành phần cốt lõi của Windows. Nếu không chắc chắn, hãy tìm kiếm thông tin trước khi gỡ.
• Tạo điểm khôi phục hệ thống: Trước khi thực hiện các thay đổi lớn (đặc biệt là với PowerShell), hãy tạo một điểm khôi phục hệ thống. Điều này cho phép bạn quay lại trạng thái trước đó nếu có bất kỳ sự cố nào xảy ra.
• Kiểm tra lại sau khi gỡ: Sau khi gỡ bloatware, hãy khởi động lại máy tính và kiểm tra xem mọi thứ có hoạt động bình thường không.

Duy trì hiệu suất máy tính sau khi loại bỏ bloatware

Việc loại bỏ bloatware chỉ là bước khởi đầu. Để duy trì một chiếc máy tính Windows 11 luôn mượt mà và hiệu quả, bạn nên thực hiện các thói quen sau:

• Cập nhật hệ điều hành thường xuyên: Đảm bảo Windows 11 của bạn luôn được cập nhật phiên bản mới nhất để nhận các bản vá lỗi và cải thiện hiệu suất.
• Dọn dẹp ổ đĩa định kỳ: Sử dụng công cụ Disk Cleanup tích hợp sẵn hoặc các phần mềm dọn dẹp khác để loại bỏ các tệp tạm thời và không cần thiết.
• Quét virus và phần mềm độc hại: Sử dụng Windows Security hoặc phần mềm diệt virus của bên thứ ba để bảo vệ máy tính khỏi các mối đe dọa.
• Cẩn trọng khi cài đặt phần mềm mới: Luôn đọc kỹ các tùy chọn cài đặt để tránh cài đặt thêm các phần mềm không mong muốn (PUPs – Potentially Unwanted Programs).